zaterdag 20 september 2008

Met de woorden van een ander

Als begeleidende tekst bij de vakantiefoto's van deze zomer (zie mijn openbaar Picasa fotoalbum) is dit een uittreksel uit "De omweg naar Santiago" van Cees Nooteboom. Hij zegt zo mooi en zo ráák, wat ook ik meen te voelen als het over Spanje gaat.

"Eén van de weinig constante dingen in mijn leven is mijn liefde, een mindere uitdrukking is er niet, voor Spanje. Vrouwen en vrienden zijn uit mijn leven verdwenen, maar een land loopt niet zo gauw weg. Toen ik als twintigjarige in 1953 voor het eerst in Italië kwam, dacht ik dat ik alles gevonden had waar ik, zonder dat bewust te weten, naar had gezocht. De mediterrane schittering sloeg in als een bom, het hele leven één geniaal, openbaar theater tussen de achteloze decorstukken van duizenden jaren grote kunst. Kleuren, eten, markten, kleding, gebaren, taal, alles leek geraffineerder, feller, beweeglijker dan in de lage noordelijke delta waar ik vandaan kwam en ik was gewonnen.
Spanje was daarna een teleurstelling. Onder dezelfde mediterrane zon leek de taal hard, het landschap dor, het leven grof. Het vloeide niet, het was niet aangenaam, het was op een weerbarstige manier oud en onaanraakbaar, het moest veroverd worden. Nu kan ik er niet meer zo over denken. Italië is nog steeds een verrukking, maar ik heb het gevoel -het is niet goed mogelijk om over deze dingen te spreken zonder in een merkwaardige, mystieke terminologie te vervallen- dat het Spaanse karakter en het Spaanse landschap corresponderen met 'datgene waar ik over ga', met bewuste en onbewuste dingen in mijn wezen, met wie ik ben. Spanje is bruut, anarchistisch, egocentrisch, wreed, Spanje is bereid zich voor onzin de das om te doen, het is chaotisch, het droomt, het is irrationeel. Het veroverde de wereld en wist er niets mee te doen, het haakt in zijn Middeleeuwse, Arabische, joodse en christelijke verleden en ligt daar met zijn eigenzinnige steden gebed in die oneindige lege landschappen als een continent dat aan Europa vastzit en geen Europa is. Wie alleen maar de verplichte ronden gedaan heeft kent Spanje niet. Wie niet heeft geprobeerd te verdwalen in de labyrintische complexiteit van zijn geschiedenis weet niet waar hij doorheen reist. Het is een liefde voor het leven, aan de verbazing komt nooit een eind."

(Uit: "De omweg naar Santiago", Cees Nooteboom, Uitgeverij Atlas, 1992, p.8-10)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten