vrijdag 14 maart 2008

In vuur en vlam

Valencia maakt zich op. Een vrouw die zich mooimaakt voor een feest. En Fallas is niet zomaar een feestje. Het is hét moment waarop Valencia zich van haar beste kant wil en zál tonen. Niet de drukke, gehaaste, zweterige vrouw van door de week. Nee, deze week is ze een vurige vamp met humor, met een satirische en soms schuine ondertoon. Waar zij gaat blijft de geur van kruit hangen. Waar zij gaat klinkt muziek, stroomt het bier en de wijn, smaakt de paella naar meer. Een bom! Een knaller! Een pyromane die met een glimlach en een stoute blik in haar ogen de fik steekt in de regelmaat van alledag. Mensen kijken reikhalzend uit naar haar komst, ongedurig als kleine kinderen. Waar blijft ze toch? Nog een dag en dan kan een van de luidruchtigste, rokerigste en branieachtigste festiviteiten van Spanje beginnen!

Las Fallas, of de oorspronkelijke naam in het Valenciaans Les Falles zijn ooit begonnen als een feestdag voor Sint Jozef, de patroonheilige van de timmermannen. Nu is het ontaard in een vijfdaags vuurfestijn. Vaak wordt het Latijnse woord voor toorts, facula, verbonden aan de fallas, maar dit schijnt etymologisch gezien toch niet te kloppen. Het woord falla schijnt namelijk te komen van een Arabisch woord falya dat stapel, hoop betekent. Valencia stond tussen de 8e en 13e eeuw onder Arabisch bewind en draagt uiteraard nog erfenissen uit die lange periode met zich mee. Destijds werden er grote vreugdevuren ontstoken bij bepaalde festiviteiten, zoals de komst van de lente. Later, in de 16e eeuw betekende de komst van de lente en het lengen van de dagen ook dat de straatverlichting die toen alleen in de winter gebruikt werd, niet langer nodig was. De palen waaraan de verlichting hing, stonden er maar kaal en lelijk bij. Timmerlieden en andere handige Harry's begonnen die houten stellingen uit te dossen als een soort vogelverschrikkers. De competitie tussen de mannen werd uiteraard steeds groter en alles moest steeds mooier, satirischer en groter worden.

Vandaag de dag vormen deze "vogelverschrikkers", ninots genaamd, nog steeds de rode draad in de Fallasfeesten. De ninots nemen graag politici, beroemde Spanjaarden of bepaalde gebeurtenissen uit de actualiteit op de hak. De overeenkomst met ons carnaval is niet ver weg. De ninots worden echter niet in een optocht aan het publiek getoond, maar staan op meer dan 700 locaties in de stad opgesteld. In mijn wijk alleen al staan er 31 ninots, van klein tot gigantisch groot. Sommige ninots zijn zo groot (een meter of 20 hoog!) dat ze met kranen opgebouwd moeten worden. Meer dan 100 straten in de stad worden afgesloten voor het verkeer. De fallas hebben voorrang op alles! De ninots worden ontworpen en gemaakt door speciale buurtcomités, echte Fallas-die hards, falleros en falleras genaamd. Zoals ook de carnavalvierders hun prins en prinses hebben, zo hebben de falleros een President en een Fallera Major, uitgedost in traditionele klederdracht. Ook bij de jeugd is er een President Infantil en een Fallera Major Infantil.

Morgen is het la plantà, de officiele op- en openstelling van de ninots (hoewel vele falleros al daaaaagen bezig zijn met het opbouwen van hun ninot). Vijf dagen lang blijven de ninots op hun plaats staan en organiseren de falleros allerhande activiteiten zoals paellalunches, gratis chocolade en churros voor de wijk, optredens, mascletàs en fuiven. Dit zijn jammer genoeg vaak activiteiten die alleen voor de leden van het fallascomité bestemd zijn en waar je als buitenstaander niet zomaar aan mee kunt doen. Op de laatste dag van de Fallas vindt la cremà plaats. Dan worden alle ninots ritueel verbrand om middernacht.

De Valencianen en de 3 miljoen bezoekers uit binnen- en buitenland die verwacht worden gaan vijf drukke, lawaaierige en slapeloze dagen en nachten tegemoet. Het feest kan beginnen. Valencia is er klaar voor. Ik ook!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten